Geen vuiltje aan de lucht.

Met mijn blog volg ik al meer dan 9 jaar de gemeentelijke politiek. Gedurende die tijd heb ik meermalen mijn verbazing uitgesproken over de verschillende feiten. Zoals daar zijn.

  1. Dat de gemeente  besloot halsoverkop meer dan een half miljoen uit te geven om zeggenschap te krijgen over haar eigen grond, om die zeggenschap (na een paar maanden) weer over te dragen voor een lager bedrag dan wat ze daar zelf voor had betaald.
  2. Dat het rond het SMC gevoerde beleid gedurende de afgelopen 10 jaar tot niet meer  heeft geleid dan dat de betrokken panden van eigenaar zijn gewisseld, maar dat dit “beleid” wel door de voltallige raad is goedgekeurd.
  3. Dat een wethouder, die het budgetrecht van de raad met de voeten trad en meer dan een half miljoen meer uitgaf dan hem door de raad was toegestaan, daarvoor nooit werd berispt, maar met vlag en wimpel werd uitgezwaaid.
  4. Dat de raad nooit is gewaarschuwd voor kostenoverschrijdingen, maar dat het college tot op het laatste moment bleef volhouden dat men bij de verbouwing van de Drommedaris binnen het gestelde budget was gebleven, terwijl achteraf bleek dat het met meer dan een half miljoen was overschreden.
  5. Dat de (met de stichting de Drom) gemaakte afspraken niet werden nagekomen, zodat er onderhands extra subsidies moesten worden verstrekt, die vervolgens met behulp van valse offertes werden gefinancierd.
  6. Dat de gemeente beweert, dat betalingsafspraken met anderen (zoals aannemers) nooit schriftelijk worden vastgelegd.

Het betreft hier maar een kleine bloemlezing. In werkelijkheid gaat het om veel meer zaken waarover ik mij de afgelopen 9 jaar heb verbaasd. Vrijwel altijd keurig onderbouwd en met verwijzing naar de gemeentelijke stukken waarop mijn verbazing was gebaseerd.

Uiteraard betrof het hier kritiek op het functioneren van college en raad. Hoewel beide instanties voortdurend beweren dat zij burgerparticipatie hogelijk op prijs stellen heb ik daar de afgelopen 9 jaar niets van gemerkt. Klaarblijkelijk wordt burgerparticipatie (in de vorm van kritiek op hun functioneren) niet op prijs gesteld.

Daarmee is niet gezegd, dat de raad zelf geen kritiek heeft op haar eigen functioneren, alleen die zelfkritiek is anders dan de kritiek van de buitenstaanders. De kritiek van een buitenstander, waarvan ik hierboven wat voorbeelden heb gegeven, betreft de tamelijk willekeurige toepassing van wat je de democratische spelregels zou kunnen noemen.

Met daarnaast het feit, dat een waarheidsgetrouwe voorstelling van zaken kennelijk niet langer een plicht is van de overheid, maar een keuze mogelijkheid waarvan men, al dan niet en met stilzwijgende instemming van de raad, gebruik van kan maken.

De raad zelf maakt zich echter over geheel andere dingen zorgen, waarbij het meestal gaat over uiterlijk vertoon. Bejegent men elkaar wel met voldoende respect?

Waar mijn kritiek gericht is op de kwaliteit van de besluitvorming is de raad gevoelig voor wat zij een als een aantasting van haar gezag ervaart.

En omdat de raad een slager is die zijn eigen vlees keurt, ontbreekt de noodzaak om zich ook maar iets aan te trekken van (door anderen) geleverde kritiek op de kwaliteit van haar besluitvorming.

En dat heeft ze, de afgelopen 9 jaar, dan ook niet gedaan.

Dat neemt niet weg, dat dit aantoonbare gebrek aan kwaliteit in de besluitvorming de burger in de loop der jaren handen met geld gekost heeft.

Maar zolang de Enkhuizer bevolking het daarvoor benodigde geld blijft ophoesten, is er verder geen vuiltje aan de lucht en kan de raad blijven doorgaan met deze vertrouwde manier van werken.

Advertenties

Taalkundig foefje.

Gisteravond was de laatste “normale” raadsvergadering onder leiding van waarnemend burgemeester A. van Vliet-Kuiper.

Aanstaande donderdag wordt in de Zuiderkerk de nieuwe burgemeester beëdigd door de Commissaris van de Koning.

Als gewoon burger heb je daar natuurlijk niets te zoeken, maar het is toch altijd leuk om te zien welke notabelen de moeite nemen om zich naar voren te dringen.

Enfin, alle door het college aangedragen agendapunten haalden zonder veel discussie de eindstreep. Dat gold echter niet voor de agendapunten die de raad had ingebracht. Die werden, na overleg met het college, ingetrokken.

Vervolgens was het tijd voor het WW ritueel.

Het uitspreken van wederzijdse waardering. Als nestor van de raad was het aan Wim Stolk om de burgemeester te bejubelen, waarna die vervolgens hetzelfde richting de raad mocht doen.

Ik moet zeggen: dat deed ze met verve. De raad van Enkhuizen was (in haar ogen) een geweldige en enerverende raad, die het juiste (en door haarzelf ingefluisterde) besluit had genomen om het (in haar opvatting) achterhaalde coalitie/oppositie denken achter zich te laten en te gaan voor een raadsbreed  akkoord.

Ik vond dat een Trump-achtig compliment. Ook hij heeft namelijk de neiging om anderen te complimenteren vanwege het feit, dat ze zijn gedachtegoed  hebben overgenomen.

Maar zo zal Albertine (zo noemde Stolk de burgemeester), het ongetwijfeld niet bedoeld hebben.

Ze voorspelde, dat de Enkhuizer raad met haar raadsbrede akkoord geschiedenis zou gaan schrijven, maar hier lijkt de wens, de vader van de gedachte.

Ik denk namelijk dat het raadsbrede akkoord niet meer is dan een taalkundig foefje. Met als voornaamste doel het voeren van oppositie te ontmoedigen.

Rookgordijn.

Woensdag in het NHD twee pagina’s (toegegeven meer foto dan tekst) over Chris Aalberts die een boek heeft geschreven over de gemeentepolitiek in Den Helder. Palermo aan het Marsdiep.

Dus wat ik de afgelopen 9 jaar ook heb gedaan. Schrijven over de lokale politiek. Hij over Den Helder (omdat hij daar vandaan komt), ik over Enkhuizen omdat ik er woon.

Qua conclusies ontlopen we elkaar niet veel heb ik de indruk. Aalbers komt tot de conclusie dat raadsleden nauwelijks nog invloed hebben op de gang van zaken.

Ze mogen hun mening geven (zienswijze) over de begrotingen van de Gemeenschappelijke Regelingen waar hun gemeente onderdeel van is.

Zoals daar zijn, regelingen voor vuilnis, veiligheid, gezondheid, milieu. Elke regeling heeft een bestuur dat er op toeziet dat de directie haar werk naar behoren doet.

Het bestuur bestaat uit collegeleden van de aangesloten gemeenten.

Het is de directie van de veiligheidsregio die bepaalt of (bijvoorbeeld) de brandweer van Enkhuizen nog steeds mag beschikken over een hoogwerker.

De raad van Enkhuizen mag daar best een mening over hebben, maar als die mening niet gedeeld wordt door de directie, dan mag het bestuur van de Gemeenschappelijke Regeling (waarin Enkhuizen een minderheidspositie heeft) de knoop doorhakken.

Heeft de raad nu al weinig invloed, dat zal alleen maar verder verwateren als ze in de toekomst haar invloed moet delen met participerende burgers.

Zitten raadsleden er op te wachten dat gewone burgers zich gaan bemoeien met de wijze waarop ze hun “werk” doen?

En wat te denken van de ambtenaren? Zitten die echt te wachten op inmenging door de  “gewone” burger?

“Burgerparticipatie” is een soort Haarlemmerolie, die de overheid aanprijst als ze zelf geen oplossing weet.

Kan onze overheid de zorg niet meer efficiënt (en tegen acceptabele kosten organiseren) dan is dat geen onkunde van de organisatoren, maar een gebrek aan deelname van de gewone burger en moet de participatiemaatschappij uitkomst bieden.

Kraakt onze democratie in haar voegen, dan is burgerparticipatie de oplossing. Alsof de gemiddelde burger daar zin in (en tijd voor) heeft.

Hem wordt hem in ieder geval niets gevraagd.

Ik vrees dat de zaken gecompliceerder zijn, dan door de overheid wordt voorgesteld en dat al dat geroep om te participeren niet anders is dan een rookgordijn, waarmee men de eigen onmacht tracht te verbergen.

Participatie avant la lettre.

Strikt genomen (burger)participeer ik er al 9 jaar vrolijk op los. Ik lees al die tijd netjes de agenda van de raadsvergadering, bestudeer de onderliggende stukken en schrijf er over op mijn blog. Verder stel ik iedereen, die het niet met mijn bevindingen eens is, in staat erop te reageren.

Meer dan 9 jaar lang, meer dan 2200 bevindingen, bijna 9000 reacties. Dus je zou denken, daar zal de gevestigde politieke orde in Enkhuizen wel blij mee zijn.

Want, nog voor dat zij (de politici) de burgerparticipatie tot speerpunt van hun beleid hadden verklaard, was er in Enkhuizen al iemand die er al mee bezig was.

Helaas heb ik de afgelopen 9 jaar, met uitzondering van Christian Bokhove, nooit enige blijk van waardering mogen ontvangen van leden van de Enkhuizer raad.

Dus, als die nu plotseling gaan roepen, dat ze de gewone burgers (over twee jaar) meer willen betrekken bij de besluitvorming, dan neem ik dat met een korreltje zout.

Dat ze zo graag burgerparticipatie willen roepen ze gewoon, omdat het klaarblijkelijk in de mode is en ze zich “bij de tijd” willen voordoen. Maar ook vanuit de overtuiging dat er toch niemand is die controleert of “wat ze roepen” gemeend of waar is.

Remkes
Nog geen antwoord

In het verleden bleek dat dikwijls NIET het geval te zijn.  Als burgerparticipant heb ik daar dan ook vaak op gewezen, maar dat wordt dan weer niet op prijs gesteld.

Kortom, ik vrees dat het project burgerparticipatie in Enkhuizen geen lang leven zal zijn beschoren.

Hoelang ik mijn eigen participatie avant la lettre nog weet vol te houden weet ik niet.

Ik hoop de 10 jaar nog vol te maken.

Bovendien, zolang ik nog geen antwoord heb op mijn vraag aan de Commissaris van de Koning, “of het de overheid is toegestaan haar burgers (met behulp van valse offertes) te bedriegen” kan van ophouden geen sprake zijn.

Toverwoorden.

Nu het begrip “transparant” zo langzamerhand zijn glans begint te verliezen, wordt het tijd voor een nieuw woord, waarmee de goedgelovige kiezer om de tuin kan worden geleid. De keuze lijkt te zijn gevallen op “burgerparticipatie”, waarmee onze bureaucraten deelname aan de besluitvorming (door de burger) in het vooruitzicht stellen.

Net zo min als bureaucraten transparantie een goed idee vinden, stellen ze deelname aan de besluitvorming door burgers niet op prijs.

Dat is geen kwaadwilligheid, maar een bureaucratie heeft nu eenmaal zijn eigen wetten en normen met behulp waarvan men zich staande tracht te houden. Begrippen als transparantie en burgerparticipatie staan daarmee op gespannen voet.

In Enkhuizen leidt elk WOB verzoek als snel tot de conclusie dat de gemeente relevante documenten heeft achtergehouden, waarmee men niet alleen de wet niet uitvoert, maar ook de Enkhuizer visie op transparantie definieert.

Men is transparant, maar alleen voor zover de eigen tekortkomingen niet worden blootgelegd.

Ten aanzien van burgerparticipatie, voormalig burgemeester Baas had daar een helder  standpunt over. De ambtelijke molens konden alleen maar doorgaan met malen als een raadsmeerderheid daar mee instemde.

In zijn ogen telde alleen de opvatting van de 17 raadsleden en deden de opvattingen van anderen niet ter zake. Vanwege het feit dat ze geen rol spelen bij de besluitvorming. Het streven was dus het verkrijgen van een meerderheid voor het collegestandpunt. Hoe die meerderheid tot stand kwam was van ondergeschikt belang. Alleen het resultaat telde.

Volgens mij hebben (in Enkhuizen) de 17 raadsleden deze gedachtegang in hun hart gesloten. Maar zelfs als ze het zouden ontkennen, dan nog gedragen ze zich er naar.

Men was (na de laatste verkiezingen) nog niet gekozen of men trok zich terug in de eigen (beschutte) kring van raadsleden onder elkaar.

Hoe kun je als burger deelnemen aan een proces, als de raadsleden aard en omvang van een proces (in dit geval de vlucht in een raadsbreed akkoord) zorgvuldig voor de kiezer verborgen houden?

En pas na afloop het resultaat van hun besloten overleg meedelen.

Burgerparticipatie kan alleen slagen als er een structurele bereidheid bestaat om vooraf informatie met de burger te delen.

Het delen van kennis is niet in het belang van onze voltijd-bureaucraten (zoals college en ambtenaren).

Zoals het evenmin in het belang is van onze deeltijd-bureaucraten (zoals onze raadsleden).

Om de simpele reden dat kennis = macht en het “delen van kennis” dus neerkomt op een verlies van macht.

Terwijl het doel van politiek is, behoud en uitbreiden van macht.

De fractie van Nieuw Enkhuizen doet op haar website maandelijks verslag over de gebeurtenissen van de aflopen maand en is daarmee een voorbeeld voor de andere fracties, die zich zelfs die moeite niet getroosten.

Maar een verslag achteraf vormt geen basis voor burgerparticipatie. Daarvoor dient de burger vooraf en actief te worden geïnformeerd.

Als zelfs de raad vaak pas in een laat stadium wordt geïnformeerd, dan zal dat voor wat betreft de burger niet veel beter zijn.

Zodat uiteindelijk zal blijken, dat  “burgerparticipatie” (net als “transparantie”) politieke toverwoorden zijn zonder  inhoudelijke betekenis.

Struisvogelpolitiek.

Gisteren ging het over het instellen van een geheel nieuwe ambtelijke functie met als doel ondermijning van de overheid door criminele organisaties te voorkomen.

Na te zijn opgespoord zouden die criminele organisaties met wortel en tak worden uitgeroeid. En dat alles voor de alleszins bescheiden bijdrage van € 60.000,-. Nooit eerder  stelde de gemeente iets (het met wortel en tak uitroeien van crimineel gedrag) in het vooruitzicht voor zo’n bescheiden bedrag.

Ondanks de ingehuurde handhavers is zelfs het fietsen in de Westerstraat nog niet geheel uitgeroeid en steekt het van tijd tot tijd de kop weer op.

Maar wat nu, als de wetsovertreders zich niet buiten, maar binnen de overheid zouden  bevinden? Zouden die dan ook worden opgespoord of moet daar dan weer een andere projectleider voor worden aangetrokken? Die daarvan ook de zaken gaat inventariseren en coördineren.

Neem bijvoorbeeld het volgende. Een aannemer wil de gemeente er van overtuigen dat bepaalde werkzaamheden beter vóór oplevering gedaan kunnen worden, dan dat het werk gedaan wordt nadat er is opgeleverd en alle benodigde apparatuur weer opnieuw in stelling moet worden gebracht.

Ter illustratie maakt hij een offerte voor geval de werkzaamheden na oplevering worden  uitgevoerd. Hij overdrijft een beetje waardoor de kosten het drievoudige zijn van de kosten die gemaakt worden voor oplevering. Maakt verder niet uit, de werkzaamheden worden namelijk uiteindelijk toch voor (en niet na) de oplevering uitgevoerd en tegen kosten die 1/3 blijken te zijn van de in de offerte opgenomen kosten.

Echter, de offerte wordt wel gebruikt om de raad er toe over te halen het drievoudige van de werkelijke kosten aan krediet te verstrekken.

We hebben het over de verzwaring van het elektra-netwerk in de Drommedaris. De kosten van aanleg (vóór oplevering) waren globaal € 25.000,- , de kosten van aanleg na oplevering waren begroot op € 75.000,- en dan waren er nog werkzaamheden die niets met de verzwaring te maken hadden, maar wel op de offerte stonden. (€ 22.000,-)

Onder de noemer “verzwaring elektra-netwerk Drommedaris” presenteerde het college de raad een offerte van € 100.000,-. Wetende dat de omstandigheden die voor de offerte golden (aanleg nadat de oplevering had plaatsgevonden) niet van toepassing waren. Verder werd ook verzwegen, dat een deel van de op de offerte voorkomende kosten ( € 22.000.-) niets met de verzwaring  te maken hadden.

Pure misleiding van de raad door het college. Wat ondanks de vele waarschuwingen op dit blog door de raad nooit ter sprake werd gebracht, maar het oogluikend werd toegestaan.

Zoals ook een offerte van € 39.000,- voor het doen van een haalbaarheidsonderzoek, dat zonder enige op- of aanmerking door de raad werd geaccepteerd. Een onderzoek dat vier jaar eerder al was uitgevoerd, waardoor er sprake was van een spookopdracht en een spookofferte .

Beide offertes zijn misrepresentaties van de uit te voeren werkzaamheden en kunnen dus als frauduleus worden bestempeld.

struisvogel3Maar het consequent wegkijken van de raad in dat soort situaties heeft als prettige bijkomstigheid, dat je jezelf kunt wijsmaken dat toezicht houden volstrekt overbodig is.

En dus komen de twee grootste partijen in de raad (SP & VVD) tot de opvallende conclusie, dat een oppositie (wiens voornaamste taak is toezicht houden op het doen en laten van de macht) in Enkhuizen feitelijk overbodig is.

Grappig is dat de Enkhuizer raad denkt, dat de problemen die men ervaart voortvloeien uit het bestaan van een oppositie en dat men die problemen dus oplost door de oppositie uit te bannen.

In werkelijkheid heeft er (door het onvolwassen gedrag van de raadsleden) nooit een serieuze oppositie bestaan en is het zogenaamde opheffen ervan niet meer dan struisvogelpolitiek.

Dus naast Sinterklaaspolitiek geniet Enkhuizen ook nog enige bekendheid vanwege haar struisvogelpolitiek.

Maar de vraag is natuurlijk of je naast de bestaande toezichthouders (de provinciale overheid) weer een nieuwe toezichthouder moet creëren.

Tegenkracht.

Maandagmorgen begon goed. Ik kreeg een mail van een oud raadslid met de volgende mededeling.

Goedemorgen Chris,

Ik moest aan je denken toen ik bijgaand artikel las. Je weet inmiddels zelf hoe weerbarstig het organiseren van tegenkracht is.

Mooie dag!

https://decorrespondent.nl/article/8662.pdf

De link werkt niet meer, maar betrof een voorpublicatie van een door Marc Chavannes geschreven boek. “Dit was het nieuws niet” over grote verhalen die het journaal nooit zullen halen. Prof. Mr. Marc Chavannes is een Nederlands journalist en publicist, voormalig adjunct-hoofdredacteur van de NRC.

Zijn boek gaat over hoe de democratie door onze vingers glipt en hoe we een tegenmacht kunnen vormen.

Dat de democratie ons uit de vingers glipt zal inmiddels iedereen wel duidelijk zijn, maar hoe we een tegenmacht moeten vormen nog niet. Hopelijk brengt het boek daarover wat meer duidelijkheid.

Chavannes constateert, dat het ideaal ooit Trias Politica was, drie gescheiden machten, die elkaar in evenwicht hielden. Terwijl  er nu sprake is van een soort machtsklontering. Machtskauwgum waar je op kunt blijven kauwen, zonder dat er ook maar iets verandert aan het gedrag van onze machthebbers. Men controleert elkaar niet meer, maar houdt elkaar de hand boven het hoofd.

Politici die lekker meedeinen op de golven van verontwaardiging in het nieuws. En beleid, dat met behulp van praatshows wordt vorm gegeven. Chavannes heeft het uiteraard over de landelijke politiek, maar is het lokaal zoveel anders?

Het ineenstorten van twee colleges (grotendeels door toedoen van D66/VVD wordt als een enorm probleem afgeschilderd. Maar het grootste probleem is niet dat er colleges naar huis worden gestuurd.

oude collegeHet NE, D66/VVD en CDA college werd niet weggestuurd, omdat een wethouder het budgetrecht van de raad had geschonden, maar omdat een raadsmeerderheid een iets andere manier van bezuinigen wilde doorvoeren.

Zodat een wens van de meerderheid door de minderheid eenvoudig om zeep werd geholpen.

Tegen enorme kosten voor de gemeente, dat ook nog, maar dat vinden onze bollebozen in de Breedstraat kennelijk wel democratisch.

College van B&WHet SP, CDA, NE, CU/SGP college werd niet weggestuurd omdat een wethouder de raad onvolledig en onjuist had geïnformeerd. Welnee, toen dat geconstateerd kon worden waren de verkiezingen te ver weg en dus mocht hij gewoon blijven zitten.

Pas toen de verkiezingen dichterbij kwamen was de maat plotseling vol en werd er een voorwendsel gezocht om hem naar huis te kunnen sturen.

Het grootste probleem van de Enkhuizer raad is niet het feit dat colleges (van tijd tot tijd) naar huis worden gestuurd, maar de schijnheiligheid waarmee dat gebeurt.

Of het feit dat de raad zichzelf beschouwt als onderdeel van de ambtelijke organisatie en haar best doet om die gewoonten en gebruiken zo veel mogelijk te imiteren. Door zoveel mogelijk woorden te gebruiken om zo min mogelijk te zeggen.

Met als voorlopig hoogtepunt “het raadsbrede akkoord”, dat de ambtelijke organisatie in staat moet stellen om een raadsagenda af te werken in een tempo dat haar het beste past.