Tegenkracht.

Maandagmorgen begon goed. Ik kreeg een mail van een oud raadslid met de volgende mededeling.

Goedemorgen Chris,

Ik moest aan je denken toen ik bijgaand artikel las. Je weet inmiddels zelf hoe weerbarstig het organiseren van tegenkracht is.

Mooie dag!

https://decorrespondent.nl/article/8662.pdf

De link werkt niet meer, maar betrof een voorpublicatie van een door Marc Chavannes geschreven boek. “Dit was het nieuws niet” over grote verhalen die het journaal nooit zullen halen. Prof. Mr. Marc Chavannes is een Nederlands journalist en publicist, voormalig adjunct-hoofdredacteur van de NRC.

Zijn boek gaat over hoe de democratie door onze vingers glipt en hoe we een tegenmacht kunnen vormen.

Dat de democratie ons uit de vingers glipt zal inmiddels iedereen wel duidelijk zijn, maar hoe we een tegenmacht moeten vormen nog niet. Hopelijk brengt het boek daarover wat meer duidelijkheid.

Chavannes constateert, dat het ideaal ooit Trias Politica was, drie gescheiden machten, die elkaar in evenwicht hielden. Terwijl  er nu sprake is van een soort machtsklontering. Machtskauwgum waar je op kunt blijven kauwen, zonder dat er ook maar iets verandert aan het gedrag van onze machthebbers. Men controleert elkaar niet meer, maar houdt elkaar de hand boven het hoofd.

Politici die lekker meedeinen op de golven van verontwaardiging in het nieuws. En beleid, dat met behulp van praatshows wordt vorm gegeven. Chavannes heeft het uiteraard over de landelijke politiek, maar is het lokaal zoveel anders?

Het ineenstorten van twee colleges (grotendeels door toedoen van D66/VVD wordt als een enorm probleem afgeschilderd. Maar het grootste probleem is niet dat er colleges naar huis worden gestuurd.

oude collegeHet NE, D66/VVD en CDA college werd niet weggestuurd, omdat een wethouder het budgetrecht van de raad had geschonden, maar omdat een raadsmeerderheid een iets andere manier van bezuinigen wilde doorvoeren.

Zodat een wens van de meerderheid door de minderheid eenvoudig om zeep werd geholpen.

Tegen enorme kosten voor de gemeente, dat ook nog, maar dat vinden onze bollebozen in de Breedstraat kennelijk wel democratisch.

College van B&WHet SP, CDA, NE, CU/SGP college werd niet weggestuurd omdat een wethouder de raad onvolledig en onjuist had geïnformeerd. Welnee, toen dat geconstateerd kon worden waren de verkiezingen te ver weg en dus mocht hij gewoon blijven zitten.

Pas toen de verkiezingen dichterbij kwamen was de maat plotseling vol en werd er een voorwendsel gezocht om hem naar huis te kunnen sturen.

Het grootste probleem van de Enkhuizer raad is niet het feit dat colleges (van tijd tot tijd) naar huis worden gestuurd, maar de schijnheiligheid waarmee dat gebeurt.

Of het feit dat de raad zichzelf beschouwt als onderdeel van de ambtelijke organisatie en haar best doet om die gewoonten en gebruiken zo veel mogelijk te imiteren. Door zoveel mogelijk woorden te gebruiken om zo min mogelijk te zeggen.

Met als voorlopig hoogtepunt “het raadsbrede akkoord”, dat de ambtelijke organisatie in staat moet stellen om een raadsagenda af te werken in een tempo dat haar het beste past.

 

 

Advertenties

Only chiefs, no indians.

Gelukkig, nu met de komst van wethouder Esther Heutink-Wenderich het vraagstuk rond de verdeling van de macht tot ieders tevredenheid is opgelost, kunnen we ons nu  eindelijk gaan bezig houden met de vraag, hoe we die macht gaan controleren.

Een onderdeel van het takenpakket van de raad dat er iedere keer weer bij inschiet. Ik begrijp dat het nieuwe denken veronderstelt dat controleren van de macht niet nodig is, want iedereen wil het beste voor iedereen, maar waarom zou de wetgever het dan toch in het takenpakket van de raad hebben opgenomen als het eigenlijk overbodig zou zijn?

De machtsposities (wethouders) in Enkhuizen zijn ondertussen keurig verdeeld over de drie landelijke stromingen. De liberalen, de socialen en de confessionelen. Ofwel VVD, PvdA, CDA.NE1

Op de tweede rang zitten de “lokalen”. Nieuw Enkhuizen, HEA en Enkhuizen Vooruit . Samen goed voor 4 zetels en in theorie  een factor van belang. Als ze er maar in zouden slagen om met elkaar samen te werken.

Voorlopig is dat nog niet het geval. Voorlopig zijn het nog drie kleine koninkrijkjes waarbij men krampachtig doet of men verschrikkelijk veel anders is dan de ander.

Nieuw Enkhuizen had als motto “anders denken, anders doen”, maar heeft (voor zover ik kan nagaan) door het omarmen van het raadsbrede akkoord precies hetzelfde gedacht en gedaan als alle anderen.

HEAHEA en Enkhuizen Vooruit waren vanaf de eerste dag al warme voorstander van het door D66/VVD gepropagandeerde “nieuwe denken”. Nieuw Enkhuizen heeft zich daar, zonder al te veel nadenken en zonder enig overleg met haar achterban, uiteindelijk ook maar bij aangesloten.

Het wordt door D66/VVD voorgesteld dat de verdeeldheid van de raad in het verleden tot problemen heeft geleid. Waar ze dat op baseren is mij een raadsel.

De mislukkingen uit het recente verleden zoals SMC, Drommedaris en REZ vloeien niet voort uit het feit dat de Enkhuizer raad zo gefragmenteerd was.

Het was steeds weer een kwestie van een meerderheid die te lang bleef toekijken en te laat ingreep. Voor wat betreft het niet tijdig ingrijpen in de SED organisatie waren ze in Drechterland en Stede Broec net zo te laat als het verdeelde Enkhuizen.

EV!Het raadsbrede akkoord is dan ook niet meer dan een gimmick, waarmee gepoogd wordt om een soort schijn-eensgezindheid te scheppen en het voeren van oppositie verdacht te maken.

Maar elke volwassen democratie heeft een loyale oppositie die er op toeziet. dat zij die aan de macht zijn, zich naar behoren gedragen.

Systemen die geen loyale oppositie verdragen zijn gewoonlijk autoritair en niet democratisch.

In Enkhuizen staan de lokale partijen buitenspel, maar daarom niet getreurd of er een probleem van gemaakt.

chief-1Er is pas een probleem als niemand bereid is om het vuile (en vaak ondankbare) werk op te knappen, dat het voeren van oppositie nu eenmaal met zich meebrengt.

Of, zoals wordt gezegd, iedereen zich opperhoofd waant en er geen indianen zijn om het werk te doen. “Only chiefs, no indians”.

Maar als de lokale partijen elkaar zouden weten te vinden in het gezamenlijk oppositie voeren, dan gaan we een interessante tijd tegemoet.

Maar goed, zo denk ik erover en ik ben benieuwd hoe de vertegenwoordigers en leden van onze drie lokale partijen daar over denken.

 

Ergens een stokje voor steken.

Als de Enkhuizer raad ergens goed in is, dan is het wel ergens een stokje voor steken zonder na te denken over de gevolgen.

Zo werd er een stokje gestoken voor de betaling van de aannemer die de verzwaring van het elektra-netwerk in de Drommedaris had uitgevoerd.

Die verzwaring was noodzakelijk, met instemming van de gemeente en naar behoren uitgevoerd, maar toch stak de raad een stokje voor de betaling. Tot dat men (twee jaar na dato), na eerst nog wat bizarre argumenten te hebben aangevoerd, geruisloos overstag ging en meer betaalde dan de keer daarvoor al was overeengekomen.

En nu heeft men weer een stokje gestoken voor de verkoop van de Bierkade 1-5.

Erik
Hoger bod

Er was een koper die € 350.000,- had geboden, de gemeente bood € 10.000,- meer, lees ik in de krant van zaterdag, maar onze  wijsneuzen in de raad staken er een stokje voor en weigerden in te stemmen met de aankoop. Te groot risico.

Als een particulier bereid is € 350.000,- te betalen en je betaalt € 10.000,- meer, dan is het risico dat je loopt volgens mij € 10.000,-.

Maar nee, eerst maar eens een haalbaarheidsonderzoek (kosten € 39.000,-) uitvoeren beslisten onze bollebozen in de Breedstraat.

En wie zit er met de gebakken peren? De eigenaar van Bierkade 1-5. die inmiddels de hete adem van de bank in zijn nek voelt.

De aanvankelijk koper voelt zich belazerd door de wethouder en de raad heeft € 39.000,- uitgegeven voor een rapport waarvan een eerdere versie al ergens in een la ligt stof te vergaren.

Ik kan niet anders dan toegeven, sinds we wethouders van buiten de stad hebben loopt alles veel beter. Werksaam, Jeugdzorg, Bierkade, de SED, het REZ.

En als straks die wethouder uit Ermelo er ook nog bij komt, dan gaat het natuurlijk helemaal lopen als een trein.

Kennis = Macht

Dat kennis gelijk staat aan macht is een adagium dat door weinigen wordt betwist. Maar als dat gezegde op waarheid berust, dan staat het “delen” van kennis ook gelijk aan het verlies van macht.

En het verlies van macht is voor veel mensen een ondraaglijke gruwel.

In een hiërarchische en bureaucratische organisatie als de gemeente wordt het gebruik van macht (in de vorm van wie is bevoegd tot wat) heel nauwgezet geadministreerd en bijgehouden.

Het hebben van macht roept bij sommigen, niet iedereen, een zekere mate van wellust op. Nooit beter geïllustreerd dan in het onderstaande filmpje.

Raadsleden zien zich zelf graag als machthebbers. Ze mogen immers besluiten nemen. Helaas ontberen ze in (veel gevallen) de daarvoor benodigde kennis, wat ze overigens niet gauw zullen toegeven.

De echte macht op dat punt berust bij hen die wel over de benodigde kennis beschikken en dat zijn in vrijwel alle gevallen de ambtenaren. Maar ook zij delen hun kennis het liefst mondjesmaat, om zodoende niet al te veel macht over de situatie te verliezen. Zij formuleren in ieder geval het besluit dat raadsleden zullen nemen en bepalen (op die manier) ook (voor een belangrijk deel) de inhoud van het besluit.

Gezien de geringe hoeveelheid macht, waar raadsleden over beschikken, is hun neiging om kennis te delen minimaal. Omdat gedeelde kennis nu eenmaal een verlies aan macht inhoudt. Liever praat men liefdevol over het begrip “transparantie”. Wat er in de praktijk op neerkomt, dat men (achteraf) mededelingen doet over wat er tijdens (besloten) bijeenkomsten is beslist.

De meeste partijen hebben er geen enkel belang bij dat de zaken waar ze zich mee bezig houden, doorzichtiger worden. Alleen op die manier kunnen ze blijven pretenderen dat voor het nemen van besluiten meer kennis nodig is dan waarover de gewone kiezer kan beschikken. Feitelijk wordt het adagium omgedraaid. Men heeft de macht, dus moet men wel over de kennis beschikken.

Dat is ook de reden dat onze “machthebbers” nooit reageren op dit blog. Omdat men het kennisniveau waarover men beschikt niet wil prijsgeven. Stel je voor dat anderen meer zouden weten over het onderwerp waar ze zojuist een besluit hebben genomen.

Pim’s Prietpraat is een PaljasProject ofwel het verzet der machtelozen. Dat verzet heeft de vorm gekregen van een blog waarop “de zaken in de openbaarheid kunnen worden besproken die onze regenten liever onder elkaar en binnenskamers willen bespreken”.

Ik bied daartoe de gelegenheid, omdat kennis (over de gang van zaken) de enige manier is om op vreedzame wijze misbruik van macht tegen te gaan. Natuurlijk kunnen we, als het mis dreigt te gaan, barricades oprichten, auto’s in de brand steken of ruiten ingooien, zoals je elders wel ziet gebeuren als men ten einde raad is.

Alleen, daar ben ik dan weer geen voorstander van.

 

Wie het weet, mag het zeggen.

Even de feiten op een rijtje.

In het kader van een schikking (tussen gemeente en architect) over achterstallig honorarium van de architect, krijgt die opdracht voor een haalbaarheidsonderzoek voor wat betreft de locatie Bierkade 1-5.

Een soortgelijk onderzoek had al eerder plaatsgevonden, hetgeen ook de reden was dat de gemeente de locatie wilde kopen van de familie Scholten.

Op 30 augustus neemt de architect de locatie in ogenschouw. Enkele dagen later staat de familie Scholten (die de locatie wil verkopen) voor de rechter om de gemeente er toe te bewegen mee te werken aan een verkoop aan derden, nu de gemeente haar belofte tot aankoop niet heeft kunnen nakomen.

De gemeentelijke consigliere zegt toe te proberen om binnen 14 dagen tot een oplossing te komen. Dat impliceert dat de uitkomst van het haalbaarheidsonderzoek er niet toe doet, dan wel dat men een offerte heeft goedgekeurd waarbij € 39.000,- wordt betaald voor werk dat nog geen 14 dagen in beslag heeft genomen.

Het is niet de eerste keer dat de gemeente een offerte goedkeurt, die een aanzienlijk hoger bedrag bevat dan wat er (gezien de uit te voeren werkzaamheden) verwacht mag worden.

Zo stemde de gemeente in met een offerte van € 100.000,- voor de verzwaring van het elektra-netwerk in de Drommedaris, terwijl men (een jaar later) de werkelijke kosten becijferde op € 20.000,-.

In beide gevallen gaat het er om betalingen aan derden te rechtvaardigen, zonder dat men de werkelijke reden voor die betaling hoeft prijs te geven. Omdat men tot op dat moment het standpunt had ingenomen, dat betalingen niet nodig waren.

In het ene geval had de architect (anders dan men had beweerd) wel degelijk recht op achterstallig honorarium. In het andere geval zou (zonder een extra subsidie voor de  stichting Drommedaris) die stichting faillissement hebben moeten aanvragen op het moment dat het cultureel centrum (na een jarenlange verbouwing) in gebruik kon worden genomen.

Gemeenteraad_Enkhuizen_internet
Te dom om op te merken?

De vraag is alleen, moet je ruiterlijk erkennen dat je in het verleden hebt mis gekleund of mag je, als overheid, proberen dat te verbergen met behulp van misleidende offertes?

En moeten we uit het feit, dat de gemeenteraad dit (zonder verdere op- of aanmerkingen) steeds weer laat passeren concluderen, dat die instantie het “spel” meespeelt, of moeten we er van uitgaan dat men eenvoudig te dom is om het  bedrog op te merken?

Wie het weet, mag het zeggen.

Zelf-castratie.

De buitendijkse grond waarop Resort Markermeer is gevestigd is niet verkocht, maar is  eigendom gebleven van de gemeente Stede Broec. Exploitant Europarcs huurt het van de gemeente. Naar ik meen voor een periode van 50 jaar (maar het kan ook 30 jaar zijn).

Op haar beurt verhuurt Europarcs de kavels waarop zij haar chalets heeft gebouwd. De chalets worden verkocht, de kavels verhuurd. Geen idee wat de verhuurvoorwaarden zijn, maar gebruikelijk is dat de huurkosten jaarlijks met het inflatiepercentage worden verhoogd.

Ook voor het REZ gold aanvankelijk, dat de grond in erfpacht zou worden uitgegeven. Zoals dat nu al voor SWL en het zwembad het geval is.

Alleen in bijzondere omstandigheden zou verkoop kunnen worden overwogen. Sinds februari 2017 weten we, naar aanleiding van een door mij aan de ontwikkelaar gestelde vraag, dat het project gebaseerd is op verkoop van de grond door de ontwikkelaar. Grond die hij uiteraard eerst (tegen onbekende prijs) van de gemeente heeft gekocht.

Volgens mij heeft de gemeente haar gewijzigde opvatting nooit naar buiten gebracht, laat staan dat ze de reden voor haar beleidswijziging heeft uiteengezet. In Enkhuizen geldt, dat iets vandaag “zus” kan zijn, maar morgen “zo” en dat niemand zich druk maakt of naar de reden voor die verandering vraagt.

Resort Markermeer toont aan, dat zelfs als je grond in erfpacht uitgeeft, er voldoende animo is om een vakantiepark in te richten en de op erfpacht gebouwde woningen te verkopen.

Maar er is meer waarin Enkhuizen zich onderscheidt van haar buurgemeente. Waar Stede Broec een simpele erfpacht constructie overeenkomt met de exploitant van het vakantiepark, geeft Enkhuizen de voorkeur aan een soort van ruilhandel.

In ruil voor gratis grond, legt de ontwikkelaar een aantal voorzieningen voor algemeen gebruik aan. Omdat de kostprijs van die voorzieningen onbekend is, is ook fictieve prijs waartegen de grond wordt overgedragen onbekend.

We weten inmiddels uit ervaring, dat het college er niet voor terug deinst om offertes te overleggen die een weinig realistisch beeld geven van de uit te voeren werkzaamheden en dat de raad geen enkele moeite doet om die offertes aan een kritisch onderzoek te onderwerpen.

We weten inmiddels ook uit ervaring, dat de onderliggende documentatie, met behulp waarvan de gang van zaken zou kunnen worden gereconstrueerd ontbreekt, zodat de  democratische controle op die gang van zaken onmogelijk is geworden.

Gemeenteraad_Enkhuizen_internet
Zelf castratie

Verder weten we inmiddels ook uit ervaring dat degenen die de democratische controle zouden moeten uitvoeren (de gemeenteraadsleden) daar in het geheel niet in zijn geïnteresseerd en zich op dat punt schuldig maken aan plichtsverzuim.

En tot slot weten we, dat de zogenaamde vierde macht, de reguliere pers, zich op lokaal niveau zich niet om dit soort onderwerpen bekommert. Vanuit de (in mijn ogen onjuiste) veronderstelling dat het haar lezers allemaal niets uitmaakt.

En dus kan het gebeuren, dat de belangrijkste grondtransactie over de afgelopen 8 jaar zich buiten het zicht van de toezichthoudende instantie (de gemeenteraad) afspeelt en dat die pas geïnformeerd  wordt als de overeenkomst een voldongen feit is.

Gewoonlijk wordt een dergelijke overeenkomst aangegaan onder het voorbehoud van “goedkeuring door de raad”. Alleen in dit geval heeft de raad haar goedkeuring vooraf  verleend. Of deze vorm van zelf-castratie juridisch houdbaar is waag ik te betwijfelen, maar tegelijkertijd laat deze raad zich zo gemakkelijk intimideren, dat men zich nauwelijks zal verzetten als het college eist dat men zich aan het eerder genomen besluit houdt.

De gang van zaken zou iedereen, die democratische gedragsregels van belang vindt, met  zorg moeten vervullen. Maar in werkelijkheid doen alle participanten (college en raad) of hun neus bloedt en stelt de reguliere pers zich op als een poedel, die alleen maar wil worden aangehaald (en geprezen) door de “bevoegde” instanties. In plaats van het falen van onze democratische instituties bloot te leggen.

De reguliere pers heeft de raad van Enkhuizen, niet ten onrechte, ooit kleutergedrag verweten. Het is nu zaak om dat kleutergedrag, door middel van voorbeelden uit de  praktijk, te illustreren, maar helaas. daar blijkt de moed voor te ontbreken.

Olifant in de kamer

Hoewel ik al een aantal maanden vraagtekens zet bij de gang van zaken rond de verdere ontwikkeling van het REZ, heeft onze lokale krant daar tot dusver geen enkele aandacht aan besteed.

Groot was dan ook mijn verbazing, dat men afgelopen zaterdag bijna een pagina uittrok om een juistheid van een gerucht te betwisten en het gelijk van de gemeente (dat het om een gerucht ging) probeerde aan te tonen.

Diverse instanties werden geraadpleegd die, stuk voor stuk, bevestigden dat de grond (die gebruikt was om de toekomstige camping op te hogen) niet vervuild was.

Geen idee wie dat gerucht verspreidt, maar heel fijn dat de krant zijn best heeft gedaan het uit de wereld te helpen. Ik neem aan dat ook de gemeente tevreden is.

Maar de echte olifant in de kamer (waar niemand over wil praten) is natuurlijk de reden voor het al maar voortdurende uitstel. Tijdens de bijeenkomst met de campingbewoners, (afgelopen zaterdag) hieldt wethouder Struijlaart de campingbewoners voor, dat binnen enkele weken de overeenkomst met de ontwikkelaar zou worden getekend.

Wanneer dat eenmaal gebeurd is, dient de raad alleen nog een nieuw bestemmingsplan goed te keuren. Als daarin geen rekening wordt gehouden met de wensen van het ZZM, dan zal dat bedrijf gebruik maken van haar recht om haar belangen veilig te stellen. En bezwaar aantekenen tegen een bestemmingplan, dat geen rekening houdt met haar belangen.

Iedereen mag daar van alles over vinden, maar het is uiteindelijk de rechter die bepaalt waar wel en waar geen rekening mee moet worden gehouden. Zo’n proces, dat zich tot de Hoge Raad kan voortslepen, kan makkelijk 5 jaar in beslag nemen.

Erik
Binnen een paar weken een overeenkomst.

Dus als Struijlaart beweert, dat er binnen enkele weken een overeenkomst ligt met de projectontwikkelaar, dan mogen we er vanuit gaan, dat er met het Zuiderzeemuseum  overeenstemming is bereikt over de aanpassingen in het oorspronkelijke plan.

Volgens Struijlaart is al het overige al goedgekeurd door de diverse instanties en staat dus niets het aangaan van de overeenkomst nog in de weg.

Weliswaar dient er nog een bestemmingsplan te worden goedgekeurd, maar dat is niet meer dan een formaliteit. Als de overeenkomst met de ontwikkelaar is getekend, dan zal een weigering van de raad (om het bestemmingsplan goed te keuren) resulteren in een (door Struijlaart al aangekondigde) miljoenenclaim van de ontwikkelaar.

De gemeenteraad heeft dan ook geen andere keus dan datgene goed te keuren wat haar wordt voorgelegd.

Dat is ook de uiteindelijke reden voor het bestaan van een gemeenteraad. Ze dient de zaken (die ter goedkeuring aan haar worden voorgelegd) goed te keuren. Opdat B&W  kunnen uitvoeren wat er door de raad eerder is besloten.

In de praktijk blijken er interpretatie verschillen te ontstaan over hetgeen er is besloten, maar daarbij trekt de raad altijd aan het kortste eind. In de meeste gevallen formuleert B&W het besluit en heeft daarmee ook meteen een voorsprong op de interpretatie van wat er is besloten.